Wyjątkowość regionu winiarskiego Morawy wynika z niepowtarzalnej wielości odmian wina. Zawdzięczamy ją zróżnicowaniu tego regionu, sięgającego od Znojma do Uherskiego Hradišta, zróżnicowanemu klimatowi w poszczególnych podregionach oraz terroir - niepowtarzalnemu genius loci, który wyraża unikalny charakter winnic połączony z tradycją uprawy winorośli i produkcji win pochodzących z danej winnicy. Różnorodność ta znajduje swoje odzwierciedlenie w zapachu i smaku morawskich win, charakterystycznych ze względu na bogaty wachlarz substancji ekstraktywnych i harmonijne połączenie pełnego smaku i świeżej kwasowości typowej dla białych win z Moraw. Czerwone wina natomiast, dzięki nowoczesnym procesom technologicznym, sa pełne i wyraźne, w ich smaku i zapachu wyczuwalne są owocowe, aksamitne nuty. Wspólną cechą win białych i czerwonych jest unikalne zróżnicowanie odmian winorośli.

Historia winiarstwa na Morawach

Za złoty wiek winiarstwa na Morawach uważa się okres od XV do XVI wieku, kiedy winnice otaczały wiele miast i klasztorów.

Troska o winnice i zbieranie dziesięciny była wprawdzie domeną klasztorów, ale ze względu na to, że cena winnicy o atrakcyjnej lokalizacji była często wyższa niż cena okazałego domu, bogaci mieszkańcy miast często traktowali zakup winnicy jako inwestycję. Wówczas powstały największe dziś centra winiarskie w Znojmie, Dolnych Kounicach, Mikulowie, Hustopečach, Strážnicy i Blatnicy pod Svatým Antonínkiem. Rozwój winiarstwa na Morawach przerwała wojna trzydziestoletnia, kiedy zniszczono prawie połowę winnic. W drugiej połowie XVII wieku drobni hodowcy winorośli próbowali odtworzyć winnice po zniszczeniach wojennych, jednak ich powierzchnia już nigdy nie osiągnęła wcześniejszych rozmiarów. Pod koniec XIX wieku część winnic uległa zniszczeniu wskutek mrozu i chorób, a kres winiarstwu zadała filoksera. Szkodnik atakujący korzenie winorośli dostał się na czeskie ziemie w 1890 roku, zaatakował winnice na całych Morawach i w ciągu dziesięciu lat większość z nich bezpowrotnie zniszczył.

Ponieważ jedynym sposobem ochrony przed filokserą było szczepienie krzewów na odpornych podkładkach winorośli, powstały krajowe i państwowe szkółki winorośli. Odtworzone na Morawach winnice stopniowo osiągnęły pierwotną powierzchnię. Obecnie przy produkcji wina wykorzystuje się najnowocześniejsze procesy technologiczne. Wytwarza się głównie wina gatunkowe, zwłaszcza wina z oznaczeniem (tzw. Prädikat). Produkuje się je zwykle w małych partiach, ale z wielu odmian i wysokiej jakości, co sprawia, że zwłaszcza białe wina należą do czołówki światowej.

Dane

W regionie winiarskim Morawy znajduje się 96 % powierzchni winnic zarejestrowanych w Republice Czeskiej, przy czym ich całkowita powierzchnia wynosi 18 500 hektarów. W regionie tym średnia roczna temperatura wynosi 9,42°C, średnia roczna ilość opadów wynosi 510 mm a słońce świeci tu średnio przez 2 244 godziny rocznie. Region winiarski Morawy dzieli się na cztery podregiony winiarskie: znojemski, mikulovski, velkopavlovicki i slovácki. Do najbardziej popularnych białych odmian należą: Müller Thurgau (11 %), Veltlínské zelené (11 %), Ryzlink vlašský (8,4 %). Najbardziej popularne czerwone odmiany to: Svatovavřinecké (9 %), Frankovka (7 %), Rulandské modré (4 %).
Odmiany winorośli w morawskich winnicach »»

---

Region winiarski Morawy dzieli się na cztery podregiony winiarskie.

Znojemski podregion winiarski
Całkowity obszar: 3 500 ha
Gminy winiarskie: 91
Winnice: 224
Synonimem podregionu znojemskiego jest Veltlínské zelené, występują tu także dobre warunki do uprawy aromatycznych odmian winorośli Müller Thurgau, Sauvignon, Ryzlink rýnský i Pálava. Okolica Dolních Kounic jest znana z czerwonych win, zwłaszcza Frankovki i Svatovavřineckiego. Co trzeba zobaczyć w położonym najdalej na zachód podregionie Moraw? Na przykład winnicę Šobes v meandrach rzeki Dyji. Jeden z najlepszych w Europie terenów do uprawy winorośli znajduje się w parku narodowym Podyjí. Warto także zwiedzić miasto Znojmo z 30-to kilometrowym średniowiecznym systemem podziemnych korytarzy łączących piwnice domów mieszczańskich. Godne polecenia są także piwnice winne w klasztorze w miejscowości Louka i romantyczne ruiny gotyckiego klasztoru Rosa coeli w Dolních Kounicích. Miasto leży w dolinie Jihlavy, a w jego okolicy, w przeciwieństwie do reszty tego podregionu, uprawia się przede wszystkim ciemne odmiany, a zwłaszcza Frankovkę »»


Vinařská podoblast Mikulovski podregion winiarski
Całkowity obszar: 4 750 ha
Gminy winiarskie: 30
Winnice: 182
W okolicach Pálavy uprawia się Ryzlink vlašský, Rulandské bílé i Chardonnay, występują tu także dobre warunki do uprawy odmian: Müller Thurgau, Neuburské i Sylvánské zelené. W Winiarskim Ośrodku Hodowlanym w Pernej powstała aromatyczna odmiana Pálava.
Mikulovski podregion winiarski oferuje piękną, bogatą przyrodę. Widoczną z daleka dominantą jest biały wapienny grzebień Pálavy, słynny obszar upraw winorośli. Do najbardziej znanych odmian należą Ryzlink vlašský i Pálava, która powstała w gminie Perná, u podnóża Pálavy. Cennym terenem przyrodniczym jest obszar lednicko-valticki z wieloma zabytkami, który został wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO jako największy sztucznie ukształtowany obszar na świecie. Zwiedzając ten region nie można zapomnieć o wystawie winiarstwa z unikatową ogromną beczką na zamku w Mikulovie i o ekspozycji Salonu Win Republiki Czeskiej w Valticích. »»


Velkopavlovicki podregion winiarski
Całkowity obszar: 5 200 ha
Gminy winiarskie: 75
Winnice: 319
Region velkopavlovicki jest centrum produkcji morawskich czerwonych win, a mianowicie Modrego Portugalu i Frankovki. Wśród białych win znajdziemy Veltlínské zelené, Rulandské šedé oraz aromatyczne odmiany – Tramín červený, Pálava, Muškát Moravský i Müller Thurgau. »»
Velkopavlovicki podregion winiarski jest położony w części centralnej regionu winiarskiego Morawy. Podregion ten jest znany z niepowtarzalnych czerwonych win. Podczas wędrówki nie można ominąć rozległych podziemi w Čejkovicích, wybudowanych w XII wieku przez Zakon Templariuszy. Warto także zwiedzić wystawę winiarską w podziemiach renesansowej kamienicy U Synků w Hustopečích oraz malowniczą kolonię piwnic Pod Strážným kopcem na Vrbici. Jeśli lubicie Państwo nie tylko wino, ale także wygłupy, nie zapomnijcie zajrzeć do Wolnej Republiki Federalnej Kraví hora w Bořeticích. »»


Podregion winiarski Slovácki
Całkowity obszar: 5 000 ha
Gminy winiarskie: 115
Winnice: 406
W podregionie slováckim istnieją dobre warunki do uprawy odmian: Ryzlink rýnský, Rulandské bílé i Rulandské šedé, w Winiarskim Ośrodku Hodowlanym Polešovice powstała odmiana Muškát Moravský. Spośród ciemnych odmian najczęściej spotykamy Frankovkę, Zweigeltrebe i nową miejscową odmianę Cabernet Moravia.

Slovácki podregion winiarski to najbardziej wysunięty na wschód podregion Moraw. Paleta miejscowych win jest tak samo szeroka jak slovácki folklor, ludowe pieśni, stroje, tańce i rzemiosło. W skansenie w Strážnici znajdziecie Państwo unikatowy zbiór budowli winiarskich, w Mutěnicích natomiast rozległą kolonię piwnic winnych, których fasady ozdobiono malowidłami ludowymi z wielobarwnymi slováckimi ornamentami. Niezapomnianych wrażeń dostarcza zwiedzanie historycznych piwnic winnych w Petrově-Plžích czy na Staré hoře w Blatnicy pod Svatým Antonínkem. W Uherském Hradišti spytajcie Państwo o piwnice Mařatické sklepy. »»